Girard o Hiobie

On 24/09/2008, in Biblia - ST - Hiob, by BJ
0

Naśladujemy tych, których podziwiamy, co jednak nie zawsze jest tożsame z prawdziwym uwielbieniem i lojalnością. Często dążymy do zniszczenia tych, których podziwiamy. Dzieje się tak wtedy, gdy tych, których podziwiamy, zaczynamy postrzegać jako przeszkodę w realizacji własnych pragnień, np. jako rywali, lub gdy idola spotka jakaś znacząca porażka. Wtedy niedawny jeszcze obiekt czci przemienia się we wroga – uwielbienie wyradza się w zawiść. Wg René Girarda zjawisko to zostało opisane w biblijnej historii Hioba (Dawna droga, którą kroczyli ludzie niegodziwi, Warszawa 1992). Hiob, który zdaniem Girarda był królem, cieszył się powszechnym szacunkiem i wdzięcznością narodu. Był uosobieniem sukcesu, a pod jego rządami mieszkańcom królestwa żyło się bezpiecznie i dostatnio. Kiedy jednak spadły na króla, a tym samym na królestwo, nieszczęścia, wtedy naród odwrócił się od niego i obwinił go za swoją niedolę. Widać to w wypowiedziach przyjaciół Hioba, którzy byli kimś w rodzaju królewskich doradców. Jeśli okazałoby się, że Hiob zgrzeszył, a więc uczynił coś, co sprowadziło na królestwo klęski żywiołowe i wojnę, wtedy usunięcie Hioba mogłoby doprowadzić do końca fali nieszczęść. Hioba zaczął być postrzegany jako przeszkoda na drodze do realizacji wspólnych pragnień narodu. Musiał więc zginąć. W swoim myśleniu doradcy Hioba, a wraz z nimi cały lud, okazali się być bardzo schematyczni – nieszczęście musiało zostać wywołane nagannym postępowaniem, a skoro cierpi cały naród, zatem wina musi spaść na jego głowę, czyli króla. (more…)

Tagged with:
 

Pascha wg Norwida

On 24/09/2008, in Wielki Tydzień, by BJ
0

René Girard na wstępie Dawnej drogi, którą kroczyli ludzie niegodziwi (Warszawa 1992) umieścił fragment wiersza Norwida pt. „Pascha”:

Gdzie miłości tak mało, że się nie jednoczą,
Tam trzeba w nienawiści trzeciego człowieka
Połączyć się – tam w krwi się jednej pierwej broczą,
Tam choć w ciosaniu krzyża i wbijaniu ćwieka
W całość się zlać fatalnie kłótne muszą wole.
Stąd jest ofiara ciągła i pascha na stole…

Tagged with:
 

René Girard, znany przede wszystkim z opisania zjawiska kozła ofiarnego i jego funkcji społecznej, twierdzi, że pragnienie autentyczne nie istnieje (Początki kultury, Kraków 2006, s. 59). Co to oznacza? Oznacza to, że każdy człowiek kogoś naśladuje i od naśladownictwa nie ma ucieczki. Nawet kiedy ktoś chce być „sobą”, zawsze wzoruje się na jakimś idolu. Widać to u dzieci, które uczą się mowy i podstawowych czynności przez naśladowanie bliskich. Widać to u młodzieży, która nawet w młodzieńczym buncie powiela określone schematy. Widać też u dorosłych, którzy w swoich wyborach kierują się częściej sympatią i opinią uznanych autorytetów niż własnymi, dogłębnymi przemyśleniami. Nie chodzi zatem o to, czy naśladować, lecz kogo naśladować. (more…)

Tagged with: